Meme Kanseri Evreler
Meme kanseri tanısı biyopsi ile kesinleştikten sonra atılması gereken ilk adım, hastalığın evresini doğru bir şekilde belirlemektir. Meme kanseri evresi tümörün boyutu, koltuk altı ve göğüs çevresindeki lenf bezlerinin durumu ve vücudun diğer organlarına bir yayılım olup olmadığı hakkında bilgi verir.
Günümüzde her meme kanseri hastasında tedavi doğrudan cerrahi ile başlamaz. Evreleme sonuçlarına göre, bazı hastalarda tümörü küçültmek, koltuk altını temizlemek ve sistemik kontrolü erkenden sağlamak amacıyla ameliyat öncesi ilaç tedavisi (Neoadjuvan Tedavi) tercih edilebilir.
Meme Kanserinde Evreleme Nasıl Yapılır?
Kanserin vücuttaki yayılımını takip etmek ve evresini belirlemek için çeşitli laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır:
Klasik Evreleme Araçları: Akciğer grafisi, karaciğer ve karın ultrasonografisi, toraks ve batın tomografisi, tüm vücut kemik sintigrafisi ve detaylı kan tetkikleri evreleme protokolünün bir parçasıdır.
PET-CT: Özellikle belirli bir boyutun üzerindeki veya lenf tutulumu şüphesi olan tümörlerde PET-CT (Pozitron Emisyon Tomografisi) kullanılır. PET-CT, tüm vücudu tek bir seansta metabolik düzeyde tarayarak, en küçük metastaz (yayılım) odaklarının bile saptanmasına olanak tanır.
TNM Sınıflandırması
TNM sınıflandırması meme kanseri de dahil olmak üzere kanserlerin türleri ve yapılarının standardize bir formatla ifade edilmesini sağlar. Bu sınıflandırma üç ana açıdan inceler, bunlar:
T (Tumor): Tümörün meme içindeki boyutunu,
N (Node): Bölgesel (koltuk altı ve göğüs kemiği çevresi) lenf bezlerinin durumunu,
M (Metastasis): Meme dışındaki uzak organlarda (kemik, karaciğer, akciğer, beyin vb.) hastalık varlığını ifade eder.
Meme Kanseri Evreleri
Meme kanseri, Evre 0'dan Evre IV'e kadar uzanan 5 temel aşamada sınıflandırılır.
Evre 0 (İn Situ)
Kanser öncesi lezyonlar olup bu lezyonlar sadece oluştukları dokunun (örneğin; süt kanalları veya süt bezleri) içinde sınırlıdır; çevre dokuları işgal etme veya yayılma potansiyelleri yoktur. Rutin tarama bilincinin artması ile birlikte meme kanserini bu kanser öncesi evrede yakalayabiliyoruz.
Evre I (Erken Evre)
Kanser hücreleri meme dokusunda büyümeye ve tümörleşmeye başlamıştır. Tümör boyutu 2 cm veya daha küçüktür ve koltuk altı lenf bezlerine herhangi bir yayılım söz konusu değildir.
Evre II
Kanser hâlen meme ve koltuk altı bölgesiyle sınırlıdır ancak tümör boyutu büyümüş veya lenf bezlerine sınırlı geçiş başlamıştır. Kendi içinde ikiye ayrılır:
Evre IIA: Memede saptanan bir tümör yoktur ya da tümör 2 cm'den küçüktür ancak koltuk altındaki 1 ila 3 adet lenf bezine yayılım vardır VEYA koltuk altında tutulum yoktur ama tümör boyutu 2 ila 5 cm arasındadır.
Evre IIB: Tümör boyutu 2 ila 5 cm arasındadır ve koltuk altı veya göğüs kemiği çevresindeki 1-3 lenf bezine yayılmıştır VEYA tümör 5 cm’den büyüktür ancak lenf bezleri tamamen temizdir.
Evre III
Kanser bölgesel olarak daha geniş bir alana yayılmıştır. Tümörün boyutu büyümüş, koltuk altı lenf tutulum sayısı artmış veya tümör meme cildine/göğüs duvarına kadar ilerlemiştir.
Evre IIIA: Tümör boyutundan bağımsız olarak (tümör saptanmasa bile) kanser koltuk altı veya göğüs kemiği çevresindeki 4 ila 9 adet lenf bezine yayılmıştır VEYA tümör 5 cm'den büyüktür ve bölgesel lenf bezlerinde tutulum vardır.
Evre IIIB: Tümörün boyutuna bakılmaksızın; kanser göğüs duvarına ve/veya meme cildine (ülserasyon, yara veya ödem oluşturarak) ilerlemiştir. Bölgesel lenf bezlerinde tutulum eşlik eder.
Evre IIIC: Tümör boyutundan bağımsız olarak, kanser köprücük kemiği altı/üstü lenf bezlerine veya 10'dan fazla koltuk altı lenf bezine yayılım göstermiştir.
Evre IV
Kanser, meme ve bölgesel lenf bezlerinin sınırlarını aşarak vücudun diğer uzak organlarına (örneğin; kemikler, akciğer, karaciğer veya beyin) kan ya da lenf bezleri yoluyla sıçramıştır (metastaz).