Biyopsi Sonuçlarını Anlamak
Memenizde saptanan bir kitlenin ne olduğunu kesin olarak öğrenmenin en güvenilir yolu, o bölgeden alınan küçük bir doku örneğinin patoloji uzmanlarınca incelenmesidir. Bu işleme biyopsi denir. Patologlar bu örneği önce gözle, sonra mikroskop altında inceler. Gerekirse tanıyı netleştirmek için özel boyama teknikleri (immünhistokimya) de uygularlar. Bu inceleme sonunda elde edilen patoloji raporu, kitlenin iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu söyler ve sonraki tedavi adımların belirlenmesinde rehberlik eder.
Patoloji raporlarında laboratuvardan laboratuvara terim farklılıkları olabilir.
İyi Huylu Oluşumlar
Raporunuzun sonuç veya teşhis kısmında "Malignite bulgusuna rastlanmadı" ifadesinin yer alması, incelenen dokuda kanser hücresi görülmediği anlamına gelir. Memede saptanan kitlelerin veya yapısal değişimlerin çok büyük bir kısmı kanser dışı, iyi huylu süreçlerden kaynaklanır.
En yaygın iyi huylu oluşumlar şunlardır:
Fibrokistik Değişiklikler: Hormonlarınızdaki doğal dalgalanmaların neden olduğu zararsız kistlerdir.
Fibroadenom: Özellikle genç kadınlarda sık görülen, elle hissedilebilen, hareketli ve iyi huylu küçük tümörlerdir.
Yağ Nekrozu ve Radial Skar: Genellikle geçmişte yaşanmış bir darbe, travma ya da geçirilmiş bir ameliyatın izi olarak meme yağ dokusunda oluşan sertliklerdir.
Meme Enfeksiyonları ve Mastit (Laktasyonel/Granülomatöz): Süt kanallarında veya meme dokusunda gelişen, emzirme döneminde veya bağımsız olarak ortaya çıkabilen iltihabi bir süreçtir.
İntraduktal Papillom ve Sklerozan Adenozis: Süt kanalları veya bez dokusu içinde oluşan, iyi huylu ama düzenli takip gerektiren hücre çoğalmalarıdır.
Atipi Durumu: Bazı durumlarda iyi huylu oluşumlarda "atipi" (hücresel düzensizlik) saptanabilir. Atipili hiperplaziler doğrudan kanser olmasa da, ileride o bölgede kanser gelişme riskini artırabileceği için daha sık ve yakın takip gerektirebilir.
Kötü Huylu Oluşumlar
Eğer patoloji incelemesi sonucunda dokuda kanser hücresi saptanmışsa, raporda "Malignite mevcuttur" veya "Karsinoma" ifadesi yer alır.
Tümörün Yapısı
Rapor, kanser hücrelerinin süt kanallarından mı (duktal) yoksa süt bezlerinden mi (lobüler) köken aldığını belirtir:
İn Situ Karsinomlar (DCIS / LCIS): Kanser hücreleri henüz bulundukları kanalın veya bezin dışına çıkmamıştır. Bu, hastalığın yakalanabilecek en erken evresidir.
İnvaziv Karsinomlar (IDK / ILK): Kanser hücreleri kanal veya bez sınırını aşıp çevre dokuya yayılmaya başlamıştır.
Nadir görülen diğer türler (medüller, müsinöz, tübüler, inflamatuar karsinom, Paget hastalığı gibi) hakkında daha fazla bilgiyi Meme Kanseri Türleri ve Moleküler Alt Tipleri üzerinde bulabilirsiniz.
Tedaviyi Etkileyen Diğer Detaylar
Malignite saptandığında tedavi sürecini şekillendiren diğer biyolojik özellikler raporda şu şekilde yer alır:
1. Tümörün Çapı:
Tümörün milimetre veya santimetre cinsinden büyüklüğüdür. Çap ne kadar küçükse, hastalık o kadar erken yakalanmış demektir — bu değer aynı zamanda meme koruyucu cerrahi değerlendirilmesinde kullanılır.
2. Hücresel Derece (Grade):
Kanser hücrelerinin tipik, sağlıklı hücrelere ne kadar benzediğini ve ne hızda çoğaldığını belirtir.
Grade I (Düşük Derece): Hücreler normale yakındır, yavaş büyür ve agresif değildir.
Grade II (Orta Derece): Hücreler belirgin düzensizlikler gösterir, orta hızda büyür.
Grade III (Yüksek Derece): Hücreler tipik doku mimarisini tamamen kaybetmiştir, hızlı ve saldırgan büyüme eğilimindedir.
3. Hormon Reseptörleri
Tümör hücrelerinin östrojen ve progesteron hormonlarına duyarlı olup olmadığını gösterir. ER(+) ve PR(+) sonucu, tümörün büyümek için hormonlara ihtiyaç duyduğu anlamına gelir. Ameliyat sonrasında hormon baskılayıcı haplar (endokrin tedavi) kullanılabilir.
4. HER2 Durumu:
Hücre yüzeyinde büyümeyi hızlandıran bir proteinin fazla üretilip üretilmediğini gösterir. Pozitif olması tümörün biraz daha hızlı büyüyebileceğini gösterir. Tedavide bu proteini doğrudan hedef alan akıllı ilaçlar kullanılır.
5. Lenfatik ve Vasküler İnvazyon:
Kanser hücrelerinin tümör çevresindeki kılcal kan damarlarını (vasküler) veya lenf kanallarını (lenfatik) işgal edip etmediğini gösterir. Pozitif olması, tümörün daha aktif bir karakterde olduğunu gösterir.
6. Tümör Nekrozu:
Hızlı büyüyen tümör hücrelerinin bir kısmının beslenemeyerek ölmesidir. Raporda nekrozun varlığı, tümörün çoğalma hızının yüksek olduğuna dair bir sinyaldir.