Koruyucu (Profilaktik) Mastektomi

Koruyucu (profilaktik) mastektomi, henüz kanser gelişmemişken veya bir memede kanser saptanmışken diğer sağlıklı meme dokusunun, riski azaltmak amacıyla cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Özellikle yüksek genetik risk taşıyan kişiler için önemli bir korunma seçeneğidir.

Kimler İçin Uygundur?

Profilaktik mastektomi, estetik bir tercih veya genel bir endişeyle yapılan bir operasyon değildir. Bu kararın verilebilmesi için onkoloji kılavuzlarının belirlediği klinik kriterler vardır:

  • BRCA1 veya BRCA2 Pozitifliği: Genetik testlerde kalıtsal mutasyon saptanan sağlıklı bireyler.

  • Aile Öyküsü: Genetik mutasyon gösterilememiş olsa bile, birinci derece akrabalarda genç yaşta ve/veya çift taraflı meme kanseri öyküsü bulunması.

  • Tek Taraflı Kanser Hastaları: Bir memesinde kanser teşhisi konmuş ve genetik incelemede yüksek risk saptanmış hastalarda, diğer sağlıklı memede yeni bir kanser odağı oluşmasını önlemek amacıyla çift taraflı (bilateral) koruyucu mastektomi planlanabilir.

Cilt ve Meme Başı Koruyucu Mastektomi

Koruyucu mastektomi ameliyatlarında beden bütünlüğünü ve formu korumak öncelikli hedeflerden biridir. Bu nedenle çoğunlukla Meme Başı/Areola Koruyucu Mastektomi yöntemi tercih edilir:

  • Dokunun Çıkarılması: Meme başı altından veya meme altı kıvrımından açılan kesilerle kanser gelişme potansiyeli taşıyan süt kanalları ve bezleri (glandüler doku) çıkarılır.

  • Cildin Korunması: Meme cildi, meme ucu ve areola korunur ve aynı şekilde bırakılır.

Eş Zamanlı Rekonstrüksiyon

Profilaktik mastektominin bir avantajı da meme dokusu çıkarıldığı ameliyat sırasında meme rekonstrüksiyonunun (yeniden yapımının) yapılabilmesidir. Cilt ve meme ucu korunduğu için, çıkarılan hacmin yerine silikon implant konulabilir veya hastanın kendi dokusu ile rekonstrüksiyon yapılabilir.

Klinik Etkinlik

Bilimsel araştırmalar, BRCA mutasyonu taşıyan yüksek riskli bireylerde koruyucu mastektominin meme kanseri gelişme riskini yaklaşık %90-95 oranında azalttığını göstermektedir. Cerrahi sınırların dışında kalabilecek mikroskobik risk için genel metabolik sağlık, bağışıklık işlevleri ve yaşam tarzı faktörlerinin desteklenmesi önerilir; ancak bu faktörlerin cerrahinin sağladığı risk azaltımını tamamlayıcı nitelikte olduğu, onun yerini almadığı belirtilmelidir.

Genetik risk analizi ve kişiye özel koruyucu mastektomi seçenekleri hakkında bilgi almak için bir meme cerrahına danışılması önerilir.